Czy system kaucyjny działa? Co mówią oficjalne liczby

Krótko: zwrotów jest coraz więcej, ale ministerstwo nie opublikowało jeszcze jednego procentu, który odpowiadałby na pytanie „ile z tego, co sprzedano, wróciło”. Pokazujemy, co wiadomo i czego nie da się z tych liczb wyczytać.

Sprawdzono: 17 października 2026 · źródła: gov.pl i odpowiedź ministerstwa na interpelację poselską

Co wiemy na pewno

Do końca lipca 2026 roku zwrócono w systemie kaucyjnym 3,2 mld butelek i puszek ze znakiem kaucji. [źródło] Na koniec czerwca 2026 roku było to 2,3 mld opakowań, więc w samym lipcu przybyło 900 mln. [źródło]

Tempo przyspiesza: szczegóły miesiąc po miesiącu w zestawieniu system kaucyjny w liczbach.

Ile wprowadzono, a ile wróciło

W odpowiedzi ministerstwa z 29 kwietnia 2026 podano, że od 1 października 2025 wprowadzono do obrotu ok. 2,8 mld butelek z tworzyw sztucznych i puszek metalowych, a zebrano ok. 800 mln sztuk. [źródło]

Z tych dwóch liczb wychodzi mniej więcej 29% (800 mln z 2,8 mld). To nasze własne dzielenie: ministerstwo nie podało takiego procentu. Dzielenie ma też słabość, bo opakowanie sprzedane dziś wraca do punktu zwrotu dopiero po jakimś czasie, więc na początku systemu zebrane zawsze będzie wyglądało na „za mało”. Nie dzielimy 3,2 mld (koniec lipca) przez 2,8 mld (odpowiedź z kwietnia), bo to różne daty.

Jaki jest cel

Producenci napojów muszą wykazać 77% poziom zbiórki pustych butelek i puszek; za brakujące kilogramy płacą 1 zł opłaty produktowej za kilogram. [źródło]

Ministerstwo oszacowało, że w pierwszym pełnym roku zebrane zostanie ok. 231 tys. ton butelek plastikowych i ok. 46 tys. ton puszek, przy założeniu wymaganego poziomu 77%. [źródło]

To jest prognoza ministerstwa, a nie wynik. Czy cel zostanie osiągnięty, pokażą dopiero raporty po zamknięciu pierwszego pełnego roku.

Kto zbiera: automaty

Do końca marca 2026 automaty (RVM) zebrały ok. 78% opakowań; w 9,5 tys. punktów zbiórka prowadzona była automatami. [źródło]

Co nie działa idealnie, według ministerstwa

Wiceministra klimatu przyznaje, że system nie funkcjonuje bezbłędnie: zgłaszane problemy (kolejki przy automatach, trudności ze zwrotem kaucji) są analizowane i przekazywane operatorom. [źródło] Jeśli klient dostał bon kaucyjny i chce gotówki, ma do tego prawo, a sklep nie może odmówić wypłaty. [źródło]

Ministerstwo planuje nowelizację ustawy: wydłużenie i ujednolicenie ważności bonów oraz włączenie do systemu szkła jednorazowego (z okresem dostosowawczym). [źródło]

Odpowiedź na pytanie z tytułu

Jeśli „działa” znaczy „ludzie oddają opakowania”: tak, 3,2 mld sztuk w dziesięć miesięcy to dużo, i wartość rośnie z miesiąca na miesiąc. Jeśli „działa” znaczy „zbiera 77% tego, co trafia na rynek”: na dziś nie ma publicznej liczby, która by to potwierdzała lub obalała. Nie rozstrzygamy sporu za ministerstwo ani za krytyków, tylko wskazujemy, jakie liczby będą rozstrzygające. Własne doświadczenie z butelkomatami opisują poradnik o odmowie przyjęcia opakowania i jak działa butelkomat.

Najczęstsze pytania